Alfred Jarry

UBÚ REI

Esta obra é distribuida baixo licenza Creative Commons 2.5

Citar como:

A. Jarry: Ubú rei. Tradución ao galego de Henrique Harguindey.

http://palabrasdesconxeladas.com

PERSONAXES

Pai Ubú

Nai Ubú

Capitán Bordadura

Rei Wenceslao

Raíña Rosemunda

Boleslao, Ladislao e Amolao, fillos destes

Xeneral Lascy

Estanislao Leczinski

Xoán Sobieski

Nicolao Rensky

Emperador Alexis

Xirón, Pía e Cotica, palotinos

Conxurados e Soldados

Pobo

Miguel Federovich

Nobres

Maxistrados

Conselleiros

Financeiros

Lacaios de Phynanzas

Labregos

Todo o exército ruso

Todo o exército polonés

Gardas da Nai Ubú

Un capitán

O oso

O cabalo de phynanzas

A máquina de esmiolar

A tripulación

O comandante

ACTO I

ESCENA 1

Pai Ubú, Nai Ubú.

PAI UBÚ

Merdra!

NAI UBÚ

É ben bonito, Pai Ubú! Sodes un grandísimo loubán!

PAI UBÚ

Por que non vos zoscarei, Nai Ubú!

NAI UBÚ

Non é a min, Pai Ubú! É a outro ao que cómpre asasinar!

PAI UBÚ

Pola miña candea verde! Non entendo.

NAI UBÚ

Como, Pai Ubú? Estades contento do voso fado?

PAI UBÚ

Pola miña candea verde! Merdra, señora! E mais si, estou contento! Podería un

contentarse con menos! Son capitán de dragóns, oficial de confianza do rei

Wenceslao, estou condecorado coa orde da Águia Vermella de Polonia e antigo rei

de Aragón: que máis queredes?

NAI UBÚ

Como? Despois de terdes sido rei de Aragón: contentádesvos con levar á revista

unha cincuentena de palafreneiros armados de espadotes cando a coroa de Polonia

podería suceder riba da vosa cachola á coroa de Aragón?

PAI UBÚ

Ah, Nai Ubú, non entendo nada do que dis!

NAI UBÚ

Es tan parvo!

PAI UBÚ

Pola miña candea verde! Aínda está viviño o rei Wenceslao, e mesmo chegado de

que morra: non ten el lexións de fillos?

NAI UBÚ

E quen che impide de exterminares toda a familia e póreste no seu lugar?

PAI UBÚ

Ah, Nai Ubú, inxuriádesme e ides pasar decontado polo cazolo!

NAI UBÚ

Malpocadiño! Se eu pasase polo cazolo: quen che había remendar os teus calzóns?

PAI UBÚ

É certo! E que máis ten? Non teño eu un cu coma os demais?

NAI UBÚ

Eu, no teu lugar, ese cu habíao pousar sobre dun trono. Poderías aumentar

indefinidamente as túas riquezas, comer androlla moi a miúdo e andar en carroza

pola rúa.

PAI UBÚ

Se eu fose rei, había mandar que me fixesen unha gran capelina, como a que tiña en

Aragón e que eses moinantes dos españois me roubaron como godallos.

NAI UBÚ

Poderíaste facer tamén cun paraugas e un gabán longo que che caíse ata os pés.

PAI UBÚ

Ah, sucumbo ante a tentación! Maricallo de merdra! Merdra de maricallo! Se algún

día o pillo no medio dunha fraga ha pasar un mal momento!

NAI UBÚ

Moi ben, Pai Ubú, fixécheste un home de certo!

PAI UBÚ

Ai, non! Eu, capitán de dragóns, exterminar o rei de Polonia? Denantes morrer!

NAI UBÚ (aparte)

Ho, merdra! (En alto) Entón: has seguir laceirento coma un rato, Pai Ubú?

PAI UBÚ

Casontal! Pola miña candea verde! Quero mellor ser laceirento coma un fraco e bon

rato que rico coma un gordo e malvado gato.

NAI UBÚ

E a capelina? E o paraugas? E o gabán longo?

PAI UBÚ

E que máis me ten, Nai Ubú?

Vaise dando un portazo.

NAI UBÚ (soa)

Prrrr. .Merdra! Foi duro de pelar, mais. .Prrrr....Merdra... coido que vai tocado!

Grazas a Deus e a min mesma, pode que de aquí en oito días eu sexa a raíña de

Polonia.

ESCENA 2

A escena representa un cuarto da casa do pai Ubú onde está servida unha mesa

espléndidamente.

Pai Ubú, Nai Ubú.

NAI UBÚ

Os nosos invitados tardan ben: nonsí?

PAI UBÚ

Si, pola miña candea verde! Morro coa fame. Nai Ubú, estás ben fea hoxe. Seica é

porque temos xente?

NAI UBÚ (erguendo os ombreiros)

Merdra!

PAI UBÚ (pillando un polo asado)

Vaites, teño fame! Vou trabar neste paxaro. É un polo, paréceme. Non está mal.

NAI UBÚ

Que fas, desgraciado? Que han comer os nosos convidados?

PAI UBÚ

Inda lles ha quedar abondo. Non vou tocar máis nada. Vaite logo mirar se chegan

os nosos convidados, Nai Ubú.

NAI UBÚ (indo aló)

Non vexo nada.

Entrementes o Pai Ubú rouba un toro de vitela.

NAI UBÚ

Ah, velaí chegan o capitán Bordadura e os seus partidarios! E logo: que comes, Pai

Ubú?

PAI UBÚ

Nada un pouquiño de vitela.

NAI UBÚ

Papón! Papón! Papaches a vitela! Socorro!

PAI UBÚ

Pola miña candea verde, vouche arrincar os ollos!

Ábrese a porta.

ESCENA 3

Pai Ubú, Nai Ubú, capitán Bordadura e os seus partidarios.

NAI UBÚ

Bo día, señores, agardabámosvos con impaciencia. Sentade.

CAPITÁN BORDADURA

Bo día, miña señora. E logo: onde vai o Pai Ubú?

PAI UBÚ

Velaquí estou! Velaquí estou! E mais estou gordo de abondo, pardiolas! Pola miña

candea verde!

CAPITÁN BORDADURA

Bo día, Pai Ubú! Sentade, miña xente.

Séntanse todos.

PAI UBÚ

Uf! Un pouco máis e eu afundía o asento!

CAPITÁN BORDADURA

Ei, Nai Ubú! Que cousa boa nos vai dar hoxe?

NAI UBÚ

Velaí o menú.

PAI UBÚ

Ai, iso interésame!

NAI UBÚ

Sopa polonesa, costelas de rastrón, vitela, polo, paté de can, cu de pavo, charlota

rusa. .

PAI UBÚ

Xa é abondo, supoño. Ou aínda hai máis?

NAI UBÚ (seguindo)

Xelado, ensalada, froita, postre, carne fervida, tupinambores, coliflores con merdra.

PAI UBÚ:

Oíches: pensas que son o emperador de Oriente para gastar tanto?

NAI UBÚ

Non o escoitedes, é imbécil.

PAI UBÚ

Vou afiar os meus dentes contra as vosas canelas.

NAI UBÚ

Vai ceando e cala, Pai Ubú. Velaí tes polonesa.

PAI Ubú

Arrebicho, que mal sabe!

CAPITÁN BORDADURA

Non sabe ben, efectivamente.

NAI UBÚ

Fato de mouros! Que queredes, entón?

PAI UBÚ (petando na fronte)

Oi, teño unha idea! Logo volvo!

Vaise.

NAI UBÚ

Meus señores, imos probar a vitela.

CAPITÁN BORDADURA

Está moi boa, xa acabei!

NAI UBÚ

Os cús de pavo, agora.

CAPITÁN BORDADURA

Exquisito! Exquisito! Viva a Nai Ubú1

TODOS

Viva a Nai Ubú!

PAI UBÚ (entrando de volta)

E axiña habedes gritar: “Viva o Pai Ubú!”

Leva na man unha vasoira innominábel e bótaa enriba do festín.

NAI UBÚ

Miserábel, que fas?

PAI UBÚ

Probade un pouquiño.

Algúns proban e caen envenenados

PAI UBÚ

Nai Ubú, pásame as costeletas de rastrón para eu servir.

NAI UBÚ

Velaí están

PAI UBÚ

Fóra todos! Capitán Bordadura, teño que vos falar

OS OUTROS

Ei, aínda non ceamos!

PAI UBÚ

Como que aínda non ceastes? Fóra todo o mundo! Bordadura, quedade.

Ninguén se move

PAI UBÚ

Aínda non marchastes? Pola miña candea verde, heivos zoscar coas costeletas de

rastrón.

Comeza a lanzalas.

TODOS

Oi! Ai! Socorro! Defendámonos! Que desgraza, morrín!

PAI UBÚ

Merdra, merdra e merdra! Fóra! Son eficaz.

TODOS

Sálvese quen poida! Miserábel Pai Ubú! Traidor e ruín bandido!

PAI UBÚ

Ah, por fin marcharon! Respiro, mais ceei moi mal. Veña, Bordadura.

Saen coa Nai Ubú.

ESCENA 4

Pai Ubú, Nai Ubú, capitán Bordadura.

PAI UBÚ

E logo, capitán: ceastes ben?

CAPITÁN BORDADURA

Moi ben, si señor, non sendo a merdra.

PAI UBÚ

Ei, a merdra non estaba mal!

NAI UBÚ

Cada quen ten os seus gustos

PAI UBÚ

Capitán Bordadura, estou decidido a vos facer duque de Lituania.

CAPITÁN BORDADURA

Como ? Eu coidábavos moi laceirento, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Dentro duns días, se vós queredes, hei reinar en Polonia.

CAPITÁN BORDADURA

Ides matar a Wenceslao?

PAI UBÚ

Non é parvo, o fulano este, adiviñou.

CAPITÁN BORDADURA

Se se trata de matar a Wenceslao, estou de acordo. Son inimigo mortal del e

respondo polos meus homes.

PAI UBÚ (botándose enriba del para o abrazar)

Ai, ai, moitos vos quero, Bordadura!

CAPITÁN BORDADURA

Ei, apestades, Pai Ubú! Seica non vos lavades nunca?

PAI UBÚ

Poucas veces

NAI UBÚ

Nunca!

PAI UBÚ

Vouche andar no lombo!

NAI UBÚ

Monte de merdra!

PAI UBÚ

Xa acabei convosco, Bordadura. Mais, pola miña candea verde, xuro pola Nai Ubú

facervos duque de Lituania!

NAI UBÚ

Pero...

PAI UBÚ

Cala, miña meniña. .

Saen..

ACTO 5

Pai Ubú, Nai Ubú, un mensaxeiro.

PAI UBÚ

Que queredes, señor? Liscade de aí, que me estades cansando!

O MENSAXEIRO

Señor, o rei mándavos chamar.

Vaise.

PAI UBÚ

Oh, merdra! Cago na pucha! Pola miña candea verde! Estou descuberto: vanme

cortar a cabeza! Ai, ai, ai!

NAI UBÚ

Que home tan mol! E coa presa que temos!

PAI UBÚ

Ah, teño unha idea! Vou dicir que foron a Nai Ubú e mais Bordadura.

NAI UBÚ

Ah, grandísimo P. U.! Se fas iso...

PAI UBÚ

Ei! Vou a escape.

Sae.

NAI UBÚ (Correndo atrás del)

Ah, Pai Ubú, Pai Ubu! Heiche dar androlla.

Sae.

PAI UBÚ (entre bastidores)

Ah, merdra! Ti si que es unha boa androlla!

ESCENA 6

Palacio de rei.

O rei Wenceslao rodeado dos seus oficiais, Bordadura, os fillos do rei: Boleslao,

Ladislao e Amolao. Despois, Ubú.

PAI UBÚ (entrando)

Non fun eu, sabedes? Fóronlle a Nai Ubú e mais Bordadura.

O REI

Que tes, Pai Ubú?

BORDADURA

Bebeu de mais.

O REI

Coma min esta mañá!

PAI UBÚ

Si, estou cheo porque bebín demasiado viño de Francia.

O REI

Pai Ubú, quero recompensarche os teus numerosos servizos como capitán de

dragóns e hoxe noméote conde de Sandomir.

PAI UBÚ

Oh, señor Wenceslao, non sei como volo agradecer!

O REI

Non mo agradezas, Pai Ubú, e estate mañá pola mañá na revista xeral.

PAI UBÚ

Estarei, si señor, mais tede a bondade de aceptar este este asubío.

Dalle ao rei un asubío.

O REI

Que queres que faga cun asubío? Voullo dar a Amolao.

O MOCIÑO AMOLAO

Parvo é, este Pai Ubú .

PAI UBÚ

E agora líscome. (Cai ao dar a volta) Oh! Ai! Socorro!, Pola miña candea verde,

rompín o intestino e rebentei o fol!

O REI (erguéndoo)

Pai Ubú, mancástesvos?

PAI UBÚ

De certo que si, e seguro que vou rebentar. Que vai ser da Nai Ubú?

O REI

Nós proveeremos para o seu coidado.

PAI UBÚ

Sóbravos bondade. (Sai) Si, mais, rei Wenceslao, non por iso has deixar de ser

exterminado.

ESCENA 7

A casa de Ubú.

Xirón, Pía, Cotica, Pai Ubú, conxurados e soldados, capitán Bordadura.

PAI UBÚ

Ei, meus amiguiños, é tempo de prepararmos o plan da conspiración! Que cada

quen dea a súa opinión. Eu vou dar a miña primeiro, se mo permitides

CAPITÁN BORDADURA

Falade, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Pois ben, meus amigos, son da opinión de envenenarmos sinxelamente o rei

meténdolle arsénico no seu almorzo. Cando el queira pacelo ha caír morto e así hei

ser eu rei.

TODOS

Boh! Macacadas!

PAI UBÚ

O que? Non vos gusta? Entón, que Bordadura dea a súa opinión.

CAPITÁN BORDADURA

Eu son da opinión de lle largar un bo espadazo que o fenda da testa á cintura.

TODOS

Si, velaí unha cousa nobre e valente,

PAI UBÚ

E se se pon a vos dar patadas? Lémbrome agora que usa para as revistas uns

zapatóns de ferro que mancan moito. Se eu o soubera xurdiría a vos denunciar

para tirarme deste asunto suxo, e penso que me había dar cartos tamén.

NAI UBÚ

Que traidor, covarde, ruín e despreciábel cunichas.

TODOS

Apupade ao Pai Ubú!

PAI UBÚ

Ei! Señores, parade quietos se non queredes visitar os meus sacos. En fin, consinto

en me exponer por vós. Entón, Bordadura, ti te encargas de fender o rei de arriba a

abaixo.

CAPITÁN BORDADURA

Non sería mellor botarnos todos a un tempo enriba del orneando e ouveando? Así

teriamos a oportunidade de arrastrar as tropas.

PAI UBÚ

Entón, velaí: eu vou tratar de lle pisar os pés, el encabuxaráse, entón eu direille

“MERDRA” e a este sinal, vós botarédesvos riba del.

NAI UBÚ

Si, e des que estea morto, ti collerás o seu cetro e a súa coroa.

CAPITÁN BORDADURA

E eu correrei cos meus homes en persecución da familia real,

PAI UBÚ

Si, e encoméndoche especialmente o mociño Amolao.

Saen.

PAI UBÚ (correndo atrás deles e facendo que volvan)

Señores, esqueceunos unha cerimonia indispensábel: cómpre que xuremos

baternos afoutadamente.

CAPITÁN BORDADURA

E como imos facer? Non temos crego.

PAI UBÚ

A Nai Ubú vai facer a vez del.

TODOS

Moi ben, de acordo.

PAI UBÚ

Xurades, logo, matar o rei?

TODOS

Xuramos, si. Viva o Pai Ubú!

ACTO II

ESCENA 1

O palacio do rei.

Wenceslao, a raíña Rosamunda, Boleslao, Ladislao e Amolao.

O REI

Señor Amolao, fostes esta mañá impertinente co señor Ubú, cabaleiro das miñas

ordes e conde de Sandomir. Por esta razón prohíbovos aparecer na miña revista.

A RAÍÑA

Mais, Wenceslao, nin toda a familia abondaría para vos defender.

O REI

Miña señora, endexamais me volvo atrás do que dixen. A vosa leria cánsame.

O MOCIÑO AMOLAO

Sométome á vosa vontade, meu señor pai.

A RAIÑA

E, con todo, maxestade, seguides decidido a ir a esa revista?

O REI

E por que non, miña señora?

A RAÍÑA

Dígovolo outra vez: seica non o teño visto nos meus soños a vos bater coa súa

maza e a vos botar no Vístula, e unha águia como a que coroa o escudo de Polonia a

lle pousar a coroa na cabeza?

O REI

A quen?

A RAÍÑA

Ao Pai Ubú

O REI

Que tolemia! O señor de Ubú é un fidalgo boísimo que sería quen de se deixar tirar

por catro cabalos para me servir.

A RAÍÑA E AMOLAO

Vaia erro!

O REI

Calade, macaquiño! E vós, señora, para vos demostrar o pouco que lle temo ao

señor Ubú hei ir á revista como estou: sen armadura e sen espada.

A RAÍÑA

Fatal imprudencia, non vos hei ver nunca máis con vida.

O REI

Vide, Ladislao, vide, Boleslao.

Saen. A Raíña e Amolao van á fiestra

A RAÍÑA E AMOLAO

Que Deus e o gran san Nicolao vos amparen.

A RAÍÑA

Amolao, vide á capela comigo, rezar por voso pai e vosos irmáns.

ESCENA 2

O campo da revista.

O exército polonés, o Rei, Boleslao, Ladislao, Pai Ubú, capitán Bordadura e os seus

homes, Xirón, Pía e Cotica.

O REI

Nobre pai Ubú, vide cabo de min co voso séquito para inspeccionarmos as tropas.

PAI UBÚ (aos seus)

Atención, vosutros. (Ao Rei) Imos alá, señor, imos alá.

Os homes de Ubú rodean ao rei.

O REI

Ah, velaí o reximento dos gardas a cabalo de Dantzick. A fe que son ben fermosos!

PAI UBÚ

Parécevos? Eu atópoos ruíns. Mirade para este. (Ao soldado) Dende cando non

lavaches o fociño, bandallo inmundo?

O REI

Mais este soldado está moi limpo. Que tedes, Pai Ubú?

PAI UBÚ

Velaí.

Esmágalle o pé.

O REI

Miserábel!

PAI UBÚ

MERDRA. A min, os meus homes!

CAPITÁN BORDADURA

Bravo! Adiante!

Todos mallan no rei, un palotino estoupa.

O REI

Ai, socorro! Virxe Santísima, estou morto!

BOLESLAO (a Ladislao)

Que é isto? Desembaiñemos.

PAI UBÚ

Ei, xa teño a coroa! A polos outros, agora.

CAPITÁN BORDADURA

Contra os traidores!

Os fillos do rei foxen, perséguenos todos.

ESCENA 3

A raíña e Amolao

A RAÍÑA

Por fin comezo a me tranquilizar.

AMOLAO

Non tedes por que ter medo ningún.

Un balbordo terríbel faise oír por fóra.

AMOLAO

Ah! Que é o que vexo? Meus dous irmáns perseguidos polo Pai Ubú e os seus

homes.

A RAÍÑA

Ai, meu Deus! Virxe Santísima, están a perder terreo!

AMOLAO

Todo o exército segue ao Pai Ubú. O rei non está xa. Horror! Socorro!

A RAÍÑA

Velaí Boleslao morto! Recibiu un balazo.

AMOLAO

Ei! (Ladislao revírase) Deféndete! Bravo Ladislao!

A RAÍÑA

Oh! Arrodeárono.

AMOLAO

Acabouse Ladislao. Bordadura cortouno en dous coma unha salchicha.

A RAÍÑA

Ai! Coitados de nós, esas furias están entrando no palacio, están subindo pola

escaleira.

O balbordo aumenta.

A RAÍÑA E AMOLAO (de xeonllos)

Meu Deus, protexédenos!

AMOLAO

Ai, ese Pai Ubú! Que loubán! Que miserábel! Se o tivera nas miñas mans. .

ESCENA 4

Os mesmos. A porta está botada abaixo. Entran o Pai Ubú e os aloucados.

PAI UBÚ

Ei, Amolao, que me queres facer?

AMOLAO

Viva Deus! Hei protexer a miña nai ate a morte! O primeiro que dea un paso é

home morto.

PAI UBÚ

Ai, Bordadura, teño medo! Deixádeme que marche.

UN SOLDADO (avanza)

Réndete, Amolao!

O MOCIÑO AMOLAO

Ten, moinante! Velaí o teu merecido!

Féndelle o cranio.

A RAÍÑA

Resiste, Amolao! Resiste!

VARIOS (avanzan)

Amolao, prometemos de te deixar con vida.

AMOLAO

Baldreus! Pelexos de viño! Macacos pagados!

Fai un remuíño coa súa espada e mata unha chea deles.

PAI UBÚ

Boh! Hei acabar vencendo, de todos os xeitos!

AMOLAO

Miña nai, escapa pola escaleira secreta.

A RAÍÑA

E ti, meu fillo? E ti?

AMOLAO

Eu sígote.

PAI UBÚ

Tratade de pillar a raíña. Ah, xa escapou! Tocante a ti, miserábel. .!

Avanza cara a Amolao.

AMOLAO

Ah! Viva Deus! Velaí a miña vinganza! (Descóselle a morcedrolla dun espadazo

terríbel) Miña nai, sígote!

Desaparece pola escaleira secreta.

ESCENA 5

Unha cova no monte. O mociño Amolao entra seguido de Rosamunda.

AMOLAO

Aquí estaremos seguros

A RAÍÑA

Penso que si! Amolao, sosténme!

Cae sobre da neve

AMOLAO

Eh! Que tes, miña nai?

A RAÍÑA

Estouche ben enferma, pódesmo crer, Amolao. Non me quedan máis que dúas

horas de vida.

AMOLAO

O que? Colleríate o frío?

A RAÍÑA

Como queres que dea resistido tantos golpes? O rei exterminado, a nosa familia

destruída e ti, o representante da máis nobre raza que endexamais teña levado

espada, forzado a fuxir ao monte coma un contrabandista.

AMOLAO

E por quen, gran Deus? Por quen? Por un vulgar Pai Ubú, aventureiro saído de non

se sabe onde, crápula vil, vagabundo vergoñento! E cando penso que meu pai o

condecorou e o fixoo conde, e que no outro día o moi ruín non tivo vergoña en

alzar a man contra del!

A RAÍÑA

Ai, Amolao, cando me lembro do felices que eramos antes da chegada dese Pai Ubú!

Mais agora, por desgraza, todo cambiou!

AMOLAO

Que lle queres? Agardemos con esperanza e non renunciemos nunca aos nosos

dereitos.

A RAÍÑA

Deséxocho a ti, meu filliño, mais o que son eu non hei ver ese día feliz.

AMOLAO

Ei! Que tes? Palidece e cae. Socorro! Mais estou nun deserto! Ai, meu Deus, o seu

corazón non bate xa! Morreu! Será posible? Outra vítima do Pai Ubú! (Esconde o

rostro nas mans e chora) Ai, meu Deus, que triste é verse só aos catorce anos cunha

terríbel vinganza que proseguir!

Cae preso da máis violenta desesperación.

Durante este tempo entran na gruta as ánimas de Wenceslao, Boleslao, Ladislao e

Rosamunda, acompañados polos Devanceiros e enchen a gruta. O máis vello

achégase a Amolao e espértao suavemente.

Eh! Que estou a ver? Toda a miña familia, os meus devanceiros… Que prodixio é

este?

A SOMBRA

Sabe, Amolao, que eu fun en vida o señor Matías de Königsberg, o primeiro rei e

fundador da casa. Encoméndoche a nosa venganza. (Dálle unha gran espada) E que

esta espada que che eu entrego non teña acougo senón cando teña dado morte ao

usurpador.

Desaparecen todos e Amolao queda só, en actitude de éxtase.

ESCENA 6

O palacio do rei

Pai Ubú, Nai Ubú, capitán Bordadura

PAI UBÚ

Non! Eu non quero! Querédesme arruinar a favor deses larpeóns?

CAPITÁN BORDADURA

Veña, ho, Pai Ubú! Non vedes que o pobo agarda o regalo pola coroación?

NAI UBÚ

Se non fas repartir viandas e ouro, hante derrocar de aquí a dúas horas.

PAI UBÚ

Viandas, si! Ouro, non! Matade tres cabalos vellos, chega ben para eses macacos.

NAI UBÚ

Macaco seralo ti! Quen me fabricaría un animal desta caste?

PAI UBÚ

Dígovolo outra vez: quérome facer rico e non vou soltar un pataco.

NAI UBU

Cando se teñen nas mans todos os tesouros de Polonia.

CAPITÁN BORDADURA

Si, eu sei que na capela hai un tesouro inmenso. Ímolo repartir entre a xente.

PAI UBÚ

Es un miserábel se fas iso!

CAPITÁN BORDADURA

Escoita, Pai Ubú: se non fas reparto o pobo non ha querer pagar os impostos.

PAI UBÚ

E certo iso?

NAI UBÚ

Si, si!

PAI UBÚ

Entón, totalmente de acordo. Reunide tres millóns, asade cento cincuenta vacas e

carneiros. Cantos máis queirades, que tamén han ser máis para min.

Saen.

ESCENA 7

O patio do palacio cheo de Pobo.

Pai Ubú, Nai Ubú, capitán Bordadura, lacaios carregados de viandas.

POBO

Viva o rei! Viva o rei! Bravo!

PAI UBÚ (botando ouro)

Tomade! Velaí tedes! Non me facía graza darvos diñeiro, mais, sabedes, foi a Nai

Ubú quen o quixo. Prometédeme, cando menos, que habedes pagar os impostos.

TODOS

Si! Si!

CAPITÁN BORDADURA

Mirade, Nai Ubú, como pelexan polo ouro. Que batalla!

NAI UBÚ

De certo que é horríbel. Fo! Velaí un co cranio fendido.

PAI UBÚ

Que fermoso espectáculo! Traede outras caixas de ouro.

CAPITÁN BORDADURA

E se fixeramos unha carreira?

PAI UBÚ

Si, é unha boa idea.

Ao pobo:

Meus amigos, vedes esta caixa de ouro, contén trescentos mil nobres de ouro

gravados cunha rosa, é moeda polonesa de boa lei. Que os que queren correr se

poñan no extremo do patio. Sairedes cando eu axite o meu pano das mans e o

primeiro que chegue ha levar a caixa. Os que non gañen, han ter como consolación

estoutra caixa que lles habemos repartir.

TODOS

Si! Viva o Pai Ubú! Que bo rei! Non nos daban tanto no tempo de Wenceslao.

PAI UBÚ (á Nai Ubú, moi ledo)

Escóitaos!

Todo o pobo vaise pór en ringleira no extremo do patio.

PAI UBÚ

Unha, dúas, tres! Estades?

TODOS

Si! Si!

PAI UBÚ

Pois veña!

Saen rempuxándose. Berros e tumulto.

CAPITÁN BORDADURA

Xa se achegan! Xa se achegan!

PAI UBÚ

Ei, o primeiro está a perder terreo!

NAI UBÚ

Non, agora recupera.

CAPITÁN BORDADURA

Oh, perde, perde! Rematou! Foi o outro!

O que ía de segundo chega primeiro.

TODOS

Viva Miguel Fedorovich! Viva Miguel Fedorovich!

MIGUEL FEDOROVICH

Señoría, non sei como podo agradecer á Vosa Maxestade…

PAI UBÚ

Oh, meu amigo, non é nada. Leva a caixa para a túa casa, Miguel. E vós,

repartídevos estoutra, collede cada un unha moeda ate que non queden máis.

TODOS

Viva Miguel Fedorovich! Viva o Pai Ubú!

PAI UBÚ

E vós, meus amigos, vide cear! Ábrovos hoxe as portas do palacio, facede honor á

miña mesa!

POBO

Entremos! Entremos! Viva o Pai Ubú! É o máis nobre dos soberanos!

Entran no palacio. Síntese o ruído da orxía que se prolonga até o outro día. Cae o

pano.

ACTO III

ESCENA 1

O palacio.

Pai Ubú, Nai Ubú.

PAI UBÚ

Pola miña candea verde! Xa son o rei deste país. Apañei unha indixestión e vanme

traer a miña gran capelina.

NAI UBÚ

De que está feita, Pai Ubú? Porque, por moi reis que sexamos, cómpre non

gastarmos moito.

PAI UBÚ

Miña señora femia, está feita de pel de carneiro cun ganchete e barazas de pel de

can.

NAI UBÚ

É ben bonito, pero aínda é máis bonito sermos reis.

PAI UBÚ

Si, atinaches, Nai Ubú.

NAI UBÚ

Estámoslle moi recoñecidos ao duque de Lituania.

PAI UBÚ

A quen dis?

NAI UBÚ

Eh! O capitán Bordadura.

PAI UBÚ

Por favor, Nai Ubú, non me fales dese larpeón. Agora que xa non preciso del, pode

rañar o bandullo, non ha ter o seu ducado.

NAI UBÚ

Fas mal, Pai Ubú. Vaise revirar contra túa.

PAI UBÚ

Ai, pobriño del, moita mágoa me dá! Preocúpame tanto como Amolao.

NAI UBÚ

Ei! Pensas que acabaches con Amolao?

PAI UBÚ

Sabre para finanzas, pois claro! Que queres que me faga ese macaquiño de catorce

anos?

NAI UBÚ

Atende ao que che eu digo, Pai Ubú. Créme: trata de que Amolao se xunte a ti

utilizando con el a xenerosidade.

PAI UBÚ

Dar máis cartos aínda? Ai, non, ho! Xa me fixestes estragar ben vintedous millóns.

NAI UBÚ

Coida da túa cabeza, Pai Ubú, el hacha facer doer.

PAI UBÚ

Cala, que nos ha tocar aos dous, logo.

NAI UBÚ

Escóitame outra vez máis: estou segura de que o mociño Amolao vai gañar, porque

ten o dereito da súa parte.

PAI UBÚ

Ah, porcallada! E logo eu non teño da miña o revés? Estasme a insultar, Nai Ubú,

voute picar en anacos.

A Nai Ubú foxe perseguida por Ubú.

ESCENA 2

A sala grande do palacio.

Pai Ubú, Nai Ubú, oficiais e soldados, Xirón, Pía e Cotica, nobres encadeados,

financeiros, maxistrados, escribáns.

PAI UBÚ

Traede a caixa para nobres e o gancho para nobres e o coitelo para nobres e libro

para nobres! E despois facede avanzar os nobres.

Rempuxan brutalmente aos nobres.

NAI UBÚ

Fai favor, Pai Ubú, acouga.

PAI UBÚ

Teño o honor de vos anunciar que para enriquecer o reino vou facer perecer os

nobres todos e confiscar os seus bens.

NOBRES

Horror! Valédenos, pobo e soldados!

PAI UBÚ

Traede o primeiro nobre e pasádeme o gancho para nobres. Os que sexan

condeados á morte heinos pasar pola trapela e así han caír nos sotarregos do

Pinzaporcos e do Cuarto para Patacos, onde os han esmiolar. (Ao Nobre) Quen es ti,

larpeón?

NOBRE

Conde de Vitepsk.

PAI UBÚ

Canto tes de renda?

O NOBRE

Tres millóns de rixdais.

PAI UBÚ

Condenado!

Píllao co gancho e méteo no burato.

NAI UBÚ

Que ferocidade máis baixa!

PAI UBÚ

Segundo nobre: quen es ti? (O nobre non responde) Vas responder, larpeón?

O NOBRE

Gran Duque de Posen.

PAI UBÚ

Excelente! Excelente! Non preciso preguntarche máis. Á trapela. Terceiro nobre:

quen es ti? Tes cara de can.

O NOBRE

Duque de Curlandia, das vilas de Riga, de Revel e de Mitau.

PAI UBÚ

Moi ben! Moi ben! Non tes máis nada?

O NOBRE

Nada

PAI UBÚ

Para a trapela, entón! Cuarto nobre: quen es ti?

O NOBRE

Príncipe de Podolia.

PAI UBÚ

Que rendas tes?

O NOBRE

Estou arruinado.

PAI UBÚ

Por esa mala contestación: pasa para a trapela. Quinto nobre: quen es ti?

O NOBRE

Margrave de Thorn, palatino de Polock.

PAI UBÚ

Non val moito, iso. Non tes máis nada?

O NOBRE

Abondábame iso.

PAI UBÚ

Ben, mellor pouco ca nada! Para a trapela. Que andas a chilrar, Nai Ubú?

NAI UBÚ

Es feroz de máis, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Ei! Estoume a enriquecer. Vou facer que me lean a MIÑA lista dos MEUS bens.

Escribán, lede a MIÑA lista dos MEUS bens.

O ESCRIBÁN

Condado de Sandomir

PAI UBÚ

Comeza polos principados, paspán!

O ESCRIBÁN

Principado de Podolia, gran ducado de Posen, ducado de Curlandia, condado de

Sandomir, condado de Vitepsk, palatinado de Polock, margraviado de Thorn.

PAI UBÚ

E que mais?

O ESCRIBÁN

Xa está todo.

PAI UBÚ

Como que está todo? Ou ben , daquela: adiante cos nobres! E como nunca hei

acabar de me enriquecer, hei executar todos os nobres e así hei ter todos os seus

bens vacantes. Veña, pasade os nobres para a trapela!

Amorean os nobres na trapela.

Apurade, máis rápido, agora quero facer leis.

VARIOS

Ímolo ver, iso.

PAI UBÚ

Primeiramente vou reformar a xustiza, e despois diso procederemos coas finanzas.

VARIOS MAXISTRADOS

Nós opómonos a calquera cambio.

PAI UBÚ

Merdra. Primeiramente, aos maxistrados non se lles ha volver pagar.

MAXISTRADOS

E de que habemos vivir? Nós somos pobres.

PAI UBÚ

Teredes as multas que impoñades e os bens dos condenados á morte.

UN MAXISTRADO

Horror.

SEGUNDO

Infamia.

TERCEIRO

Escándalo.

CUARTO

Indignidade.

TODOS

Negámonos a xulgar en semellantes condicións.

PAI UBÚ

Para a trapela os maxistrados!

Resístense en van.

NAI UBÚ

Eh! Que é o que fas, Pai Ubú? Quen ha impartir a xustiza agora?

PAI UBÚ

Vaites! Pois eu. Has ver o ben que vai ir.

NAI UBÚ

Si, vai ser fino.

PAI UBÚ

Vamos, cala, larpeonísima! Agora, meus señores, imos proceder coas finanzas.

FINANCEIROS

Non hai nada que cambiar,

PAI UBÚ

Como? Pois eu quero cambialo todo. Primeiramente, quero gardar para min a

metade dos impostos.

FINANCEIROS

Non se priva.

PAI UBÚ

Meus señores, imos establecer un imposto do dez por cento sobre a propiedade,

outro sobre o comercio e a industria, un terceiro sobre os casamentos e un cuarto

sobre as defuncións, cada un de cen pesos.

PRIMEIRO FINANCEIRO

Mais é estúpido, iso, Pai Ubú.

SEGUNDO FINANCEIRO

É absurdo.

TERCEIRO FINANCEIRO

Non ten pés nin cabeza

PAI UBÚ

Estades a vos chufar de min? Para a trapela os financeiros!

Enfornan os financeiros.

NAI UBÚ

Ai, ho, Pai Ubú! Mira como fas de rei: mandas exterminar a todo o mundo.

PAI UBÚ

Eh, Merdra!

NAI UBÚ

Acabouse a xustiza, acabáronse as finanzas.

PAI UBÚ

Non teñas medo ningún, miña meniña. Hei ir eu mesmo de aldea en aldea recadar

os impostos.

ESCENA 3

Unha casa de labradores nos arredores de Varsovia. Varios labradores están

reunidos.

UN LABRADOR (Entrando)

Oíde a gran noticia: o rei morreu, os duques tamén e o mociño Amolao fuxiu coa

súa nai ao monte. A maiores, o Pai Ubú apoderouse do trono.

OUTRO

Eu sei aínda outras. Veño de Cracovia, onde vin portar os corpos de máis de

trescentos nobres e de cincocentos maxistrados que mataron, e dis que van dobrar

os impostos e que o Pai Ubú vai vir recollelos el mesmo.

TODOS

Gran Deus! Que vai ser de nós? O Pai Ubú é un macaco noxento e a súa familia seica

é abominábel.

UN LABRADOR

Mais, escoitade: non semella que petan na porta?

UNHA VOZ (fóra)

Cornachedrolla! Abride, pola miña merdra, por san Xoán, por san Pedro e san

Nicolao! Abride, sabre para finanzas, corno para finanzas, veño buscar os

impostos!

Botan abaixo a porta. Entra Ubú seguido por unha lexión de Alcabaleiros.

ESCENA 4

PAI UBÚ

Quen de vós é o máis vello? (Adiántase un labrador) Como te chaman?

O LABRADOR

Estanislao Leczinski.

PAI UBÚ

Pois ben, cornachedrolla, escóitame ben, senón estes señores hante cortar as

onellas. Vasme escoitar dunha vez?

ESTANISLAO

Mais Vosa Maxestade aínda non dixo nada.

PAI UBÚ

Como? Estou a falar dende hai unha hora. Crés que veño aquí para predicar no

deserto?

ESTANISLAO

Lonxe de min ese pensamento.

PAI UBÚ

Veño, logo, dicirche, ordenarche e comunicarche que tes que producir e exhibir

prontamente a túa finanza, senón serás exterminado. Vamos, ilustrísimos

porcazotes da finanza, carricocheade para aquí o carricoche para fynanza.

Traen o carricoche.

ESTANISLAO

Maxestade, no catastro só estamos rexistrados por cento cincuenta e dous rixdais

que xa pagamos vai para seis semanas polo San Mateu.

PAI UBÚ

É moi posíbel, mais cambiei o goberno e fixen poñer no xornal que se pagarían

dúas veces os impostos todos, e tres veces aqueles que poidan ser determinados

posteriormente. Con este sistema axiña hei ter feito fortuna, entón hei matar todos

e marchar.

LABRADORES

Señor Ubú, sede benevolente e apiadádevos de nós. Somos uns pobres cidadáns.

UBÚ

Impórtame un pito. Pagade.

LABRADORES

Non podemos, xa o fixemos.

PAI UBÚ

Pagade ou vos meto no meu saco con suplicio e decapitación! Cornachedrolla, son

o rei, disque.

TODOS

Seica si? Ás armas! Viva Amolao, rei de Polonia e de Lituania pola graza de Deus!

PAI UBÚ

Adiante, señores das Finanzas, cumpride o voso deber!

Comeza unha loita, a casa é destruída e o vello Estanislao foxe só a través da chaira.

Ubú queda recollendo a finanza.

ESCENA 5

Unha casamata das fortificacións de Thorn.

Bordadura encadeado, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Ah, cidadán! Velaí o que son as cousas, ti quixeches que eu che pagase o que che

debía, entón revolvícheste porque eu non quixen, conspiraches e agora estás no

caldeiro! Cornafinanza, estáche ben e a xogada está tan ben feita que ti mesmo

debes atopala moi do teu gusto.

BORDADURA

Tede conta, Pai Ubú, Dende hai cinco días que sodes rei, xa cometestes máis

asasinatos dos que cumprirían para condenar todos os santos do Paraíso. O sangue

do rei e dos nobres clama vinganza e o seu clamor ha ser oído.

PAI UBÚ

Ei, meu amiguiño, tedes a lingua ben solta! Se chegades a escapar, non dubido de

que puidesen presentársenos complicacións. Mais non creo que as casamatas de

Thorn tivesen nunca ceibado ningún dos bos rapaces que lles tiñan confiado. Por

iso, boas noites, invítovos a dormir tranquilamente, aínda que as ratas bailen aquí

unha zarabanda bastante bonita.

Sae. Os lacaios veñen botar o ferrollo a todas as portas.

ESCENA 6

O palacio de Moscú.

O emperador Alexis e a súa corte, Bordadura.

O TSAR ALEXIS

Fostes vós, infame aventureiro, quen cooperastes na morte do noso primo

Wenceslao?

BORDADURA

Maxestade, perdoádeme, fun arrastrado malia min polo Pai Ubú.

ALEXIS

Mentirán vergoñento! En fin: que é o que desexades?

BORDADURA

O Pai Ubú mandoume meter na cadea co pretexto dunha conspiración. Dinme

escapado e corrín a cabalo durante cinco días e cinco noites a traveso das estepas

para vir implorar a Vosa graciosa misericordia.

ALEXIS

E que me traes como prenda da túa sumisión?

BORDADURA

A miña espada de aventureiro e un plano detallado da vila de Thorn.

ALEXIS

Collo a espada, mais, por san Xurxo, queimade ese plano! Non quero deber a miña

vitoria á traición.

BORDADURA

Un dos fillos de Wenceslao, o mociño Amolao, está aínda vivo. Hei facer todo para o

restablecer no trono.

ALEXIS

Que

grao

tiñas

no

exército

polonés?

BORDADURA

Mandaba o 5º reximento dos dragóns de Wilna e unha compañía franca ao servizo

do Pai Ubú.

ALEXIS

Está ben, noméote subtenente do 10º reximento dos cosacos, e ten conta non nos

traicionares. Se te bates ben, has ser recompensado.

BORDADURA

Non é o valor o que me falta. Maxestade.

ALEXIS

Moi ben, desaparece da miña presenza.

Sae.

ESCENA 7

A sala do Consello de Ubú.

Pai Ubú, Nai Ubú, Conselleiros de Fynanzas.

PAI UBÚ

Meus señores, a sesión está aberta e tratade de escoitar ben e de estardes

tranquilos. Primeiro imos co capítulo das finanzas, despois falaremos dun pequeno

sistema que eu imaxinei para facer que veña o bo tempo e esconxurar a chuvia.

UN CONSELLEIRO

Moi ben, señor Ubú.

NAI UBÚ

Que home máis parvo!

PAI UBÚ

Señora da miña merdra, coidadiño que non vou aturar as vosas parvadas. Dicíavos,

pois, señores, que as finanzas van pasabelmente. Un número considerábel de cans

con calcetíns de la desprégase cada mañán polas rúas e os porcazotes fan

maravillas. Por todos os lados non se ven senón casas queimadas e xentes que se

dobregan baixo o peso das nosas fynanzas.

O CONSELLEIRO

E os novos impostos, señor Ubú: van ben?

NAI UBÚ

En absoluto, O imposto sobre os casamentos non producíu aínda senón 11 patacos.

E mais o Pai Ubú anda a perseguir a xente por todas partes para forzala a casar.

PAI UBÚ

Sabre para finanzas, corna da miña chedrolla, señora financeira, eu teño onellas

para falar e vós unha boca para oír. (Gargalladas) Ou, mellor dito, non! Vós

facédesme enganar e sodes a causa de que son parvo! Mais…corna de Ubú! (Entra

un mensaxeiro) Vamos, veña: que lle pasa outra vez a este? Vaite, macaco, ou voute

ensacar con decapitación e torsión das pernas.

NAI UBÚ

Ah, xa marchou, pero hai unha carta!

PAI UBÚ

Léa. Coido que eu perdo as luces ou que non sei ler. Apura, larpeona, debe ser de

Bordadura.

NAI UBÚ

Xustamente. Di que o tsar recibiuno moi ben, que vai invadir os teus Estados para

restablecer a Amolao e que a ti hante matar.

PAI UBÚ

Ho! Ho! Teño medo! Ha, coido que morro! Ai, pobriño de min! Que vai ser de min,

gran Deus? Ese home malvado vaime matar. San Antonio e santos todos,

protexédeme! Heivos dar finanza e hei queimar cirios para vós. Señor, que vai ser

de min?

Chora e salouca.

NAI UBÚ

Non queda senón unha saída, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Cal, meu amor?

NAI UBÚ

A guerra!!

TODOS

Viva Deus! Que cousa tan nobre!

PAI UBÚ

Si, e aínda me han zoscar outra vez.

PRIMEIRO CONSELLEIRO

Corramos, corramos organizar o exército

SEGUNDO

E reunir os víveres.

TERCEIRO

E preparar a artillaría e as fortalezas.

CUARTO

E coller os cartos para as tropas.

PAI UBÚ

Ai, non, madia leva! Voute matar, a ti. Non quero dar cartos. Esa é outra! Antes

pagábanme para fixese a guerra e agora vai correr a conta miña! Pola miña candea

verde, non! Fagamos a guerra, pois que rabeades por ela, mais non soltemos un

pataco!

TODOS

Viva a guerra!

ESCENA 8

O campo baixo Varsovia

SOLDADOS E PALOTINOS

Viva Polonia! Viva o Pai Ubú!

PAI UBÚ

Ah, Nai Ubú, dáme a miña coiraza e o meu garabulliño! Axiña hei estar tan cargado

que non daría andado se me perseguisen.

NAI UBÚ

Fo! Covarde.

PAI UBÚ

Ah, está escapando o sabre para merdra e o gancho para finanzas non resiste!

Endexamais hei rematar con iso, e os rusos avanzan e vanme matar.

UN SOLDADO

Señor Ubú, a tesoura para onellas está caíndo.

PAI UBÚ

Iu matín todoz co gancho para merdra e o coitelo para cara.

NAI UBÚ

Que fermoso está co seu casco e a súa coiraza, semella un cabazo con armadura!

PAI UBÚ

Ah! Agora vou montar a cabalo. Traede, meus señores, o cabalo para fynanzas.

NAI UBÚ

Pai Ubú, o teu cabalo non te daría levado, xa, non comeu nada dende hai cinco días

e está case morto.

PAI UBÚ

Eche boa, esa! Fanme pagar 12 patacos diarios por este faco e non me pode levar.

Estades a vos chufar, corna de Ubú, ou a me roubar? (A Nai Ubú ponse rubia e baixa

a vista) Entón, que me traian outra besta, mais a pé non hei ir, cornachedrolla!

Traen un cabalo grandísimo

PAI UBÚ

Vou subir enriba. Ai, sentado, máis ben, porque vou caír! (O cabalo parte) ai,

parade a miña besta, Deus santo, vou caír e morrer!!!

NAI UBÚ

É parvo de a feito. Ah, velaí que se volveu erguer. Mais caíu polo chan.

PAI UBÚ

Corna física, estou medio morto! Mais é igual, vou á guerra e hei matar todo o

mundo. Coidadiño o que non ande dereito! Iu mítoio no meu saco con torsión do

nariz e dos dentes e extracción da lingua.

NAI UBÚ

Boa sorte, señor Ubú.

PAI UBÚ

Esquecíame dicirche que che confío a rexencia. Mais levo comigo o libro das

finanzas, peor para ti se me roubas. Déixoche o palotino Xirón para que che axude.

Adeus, nai Ubú.

NAI UBÚ

Adeus, Pai Ubú. Mata o tsar ben matadiño.

PAI UBÚ

Halo ver. Torsión do nariz e dos dentes, extracción da lingua e afundimento do

garabulliño nas onellas.

O exército afástase co ruído das fanfarrias.

NAI UBÚ (soa)

Agora que ese gran monifate marchou, imos tratar de facer os nosos choios, matar

a Amolao e apoderarnos do tesouro.

ACTO IV

ESCENA 1

A cripta dos antigos reis de Polonia na catedral de Varsovia.

NAI UBÚ

Onde estará o tesouro ese? Ningunha lousa soa a oco. E mais contei ben trece

pedras a partir da tumba de Ladislao o Grande indo a rentes da parede, e non hai

nada. Seguro que me enganaron. Non, non, velaí: aquí a pedra soa a oco. Ao

traballo, Nai Ubú. Ánimo, tiremos esta pedra. Resístese ben. Imos coller esta punta

de gancho para finanzas que vai cumprir o seu cometido outra vez. Velaí! Velaí o

ouro entremedias das osamentas dos reis. Veña, todo para o noso peto! Eh, que é

ese ruído? Haberá aínda alguén vivo nestas vellas bóvedas? Non, non é nada,

apurémonos. Collamos todo. Estes cartos han estar mellor á luz do día ca no medio

das tumbas dos antigos príncipes. Volvamos poñer a pedra. Eh, o que? Segue ese

ruído? A miña presenza nestes lugares cáusame un estraño pavor. Hei coller o

resto deste ouro noutra ocasión, hei volver mañán.

UNHA VOZ (saíndo da tumba de Xoán Sexismundo)

Endexamáis, Nai Ubú!

A Nai Ubú escapa pola porta secreta, asustada, levando o ouro roubado.

ESCENA 2

A praza de Varsovia.

Amolao e os seus partidarios. Pobo e soldados.

AMOLAO

Adiante, meus amigos! Viva Wenceslao e Polonia! O vello moinante do pai Ubú

marchou e xa non queda máis que a meiga da Nai Ubú co seu palotino. Ofrézome

para marchar en cabeza vosa e restablecer a raza dos meus pais.

TODOS

Viva Amolao!

AMOLAO

E nós suprimiremos todos os impostos establecidos polo ruín Pai Ubú.

TODOS

Bravo! Adiante! Corramos ao palacio e exterminemos esa gandallada.

AMOLAO

Ah! Velaí a Nai Ubú que sae cos seus gardas ao patín!

NAI UBÚ

Que queredes, meus señores? Ah, é Amolao!

A multitude guinda pedras.

PRIMEIRO GARDA

Todos os vidros están rompidos.

SEGUNDO GARDA

Por san Xurxo, que crocadas levei!

TERCEIRO GARDA

Cago no corno, morro!

AMOLAO

Guindade pedras, meus amigos.

O PALOTINO XIRÓN

Hon! Seica si?

Desembaíña e lánzase, facendo unha espantosa carnaxe.

AMOLAO

Ven aquí! Deféndete, covarde estrafalario!

Bátense.

XIRÓN

Morrín!

AMOLAO

Vitoria, meus amigos! Vamos tras da Nai Ubú!

Óense trompetas.

AMOLAO

Ah, velaí chegan os nobres! Corramos e pillemos a harpía malvada!

TODOS

Esperando o momento de estrangularmos o vello bandido!

A Nai Ubú escapa perseguida por todos os poloneses. Disparos de fusil e saravia de

pedras.

ESCENA 3

O exército polonés en marcha por Ucrania.

PAI UBÚ

Cago no corno! Pola perna de Cristo! Vállame a cabeza dunha vaca! Imos perecer,

porque morremos de sede e estamos fatigado. Don Soldado, tede a amabilidade de

portar o noso casco para finanzas, e vós, don Lanceiro, encarregádevos da tesoura

para merdra e do bastón para física a fin de aliviardes a nosa persoa, porque,

repito, estamos canso.

PÍA

Hon! Seor! É asombroso que os rusos non aparezan.

PAI UBÚ

É lamentábel que o estado das nosas finanzas non nos permita termos un vehículo

da nosa categoría porque, por medo a derrear a nosa montura, levamos feito todo

o camiño a pé, arrastrando o noso cabalo pola brida. Mais, cando esteamos de volta

en Polonia, habemos imaxinar por medio da nosa ciencia en física e axudado polas

luces dos nosos conselleiros, un vehículo de vento para transportar todo o exército.

COTICA

Velaí Nicolao Renski que ven lanzado.

PAI UBÚ

Que ten este rapaz?

RENSKY

Todo está perdido, maxestade, os poloneses subleváronse, Xirón foi morto e a Nai

Ubú fuxíu para o monte.

PAI UBÚ

Paxaro da noite! Animal da desgraza! Moucho con polainas! Onde pescaches esas

andrómenas? Esa é outra! E quen o fixo? Aposto que Amolao. De onde ves?

RENSKY

De Varsovia, nobre Señor.

PAI UBÚ

Rapaz da miña merdra, se cho crera faría dar volta ao exército todo. Mais, señor

rapaz, hai enriba dos teus ombreiro máis plumas ca miolo e ti soñaches parvadas.

Vai á avanzada, meu rapaz, os rusos non están lonxe e axiña teremos que dar

estocadas coas nosas armas tanto para merdra como para fynanzas e para física.

O XENERAL LASCY

Pai Ubú, non vedes os rusos na chaira?

PAI UBÚ

É certo, os rusos! Estouche bo! Se aínda houbese maneira de marcharse, mais nada

diso, estamos enriba dun alto e seremos o branco de todos os disparos.

O EXÉRCITO

Os rusos! O inimigo!

PAI UBÚ

Vamos, meus señores, tomemos as nosas disposicións para a batalla. Imos quedar

sobre do outeiro e non habemos cometer a parvada de descender para abaixo. Eu

permanecerei no medio coma unha cidadela viva e vosoutros gravitaredes arredor

miña. Teño que vos recomendar que poñades nos fusís tantas balas como poidan

coller nelas, porque oito balas poden matar oito rusos e sempre han ser eses

menos enriba do meu lombo. Poñeremos a infantaría no baixo do outeiro para

recibir os rusos e matalos un pouco, detrás a cabalaría para se lanzar na confusión,

e os artilleiros de arredor do muíño de vento aquí presente para disparar sobre o

montón. En canto a nós, permaneceremos dentro do muíño de vento e

dispararemos coa pistola para fynanzas pola xanela, en través da porta

colocaremos o bastón para física e, se alguén trata de entrar, ollo co gancho para

merdra!!

OFICIAIS

As vosas ordes serán executadas, Maxestade.

PAI UBÚ

Eh, moi ben, seremos vencedores. Que horas son?

O XENERAL LASCY

As once da mañán.

PAI UBÚ

Daquela imos xantar porque os rusos non han atacar antes de mediodía. Dicídelle

aos soldados, señor Xeneral, que fagan as súas necesidades e entoen a Canción

para Finanzas.

Lascy vaise.

SOLDADOS E PALOTINOS

Viva o Pai Ubú, o noso gran Finaceiro. Tin, tin, tin; tin, tin, ti, tin, tin, tatatín!

PAI UBÚ

Que boa xentte, adóroos! (Chega unha bala de canón rusa e rompe a pá do muíño)

Ah, teño medo, Señor Deus! Morrín! E mais non, non teño nada.

ESCENA 4

Os mesmos. Un capitán e despois o exército ruso.

UN CAPITÁN ( chegando)

Maxestade, os rusos atacan.

PAI UBÚ

E que queres que eu lle faga? Non fun eu quen llelo mandou. Con todo, Señores das

Finanzas, preparémonos para o combate.

O XENERAL LASCY

Segunda bala!

PAI UBÚ

Ah, non dou resistido! Aquí chove chumbo e ferro e poderiamos estragar a nosa

poderosa persoa. Baixemos.

Baixan todos a paso de carreira. A batalla acaba de se encetar. Eles desaparecen

entre torrentes de fume ao pé do outeiro.

UN RUSO (batendo)

Por Deus e polo Tsar!

RENSKY

Ai, morrín!

PAI UBÚ

Adiante! Ei, ti, señor, deixa que te pille, porque me mancaches, sabes? Pelexo de

viño! Co teu revólver que non dispara.

O RUSO

Ai, non? Mirade iso.

Tíralle un pistoletazo.

PAI UBÚ

Ai! Oi! Estou ferido, estou furado, estou esburacado, estou administrado e estou

enterrado. Abonda xa, eh? Ah, xa o teño! ( Ráchao) Toma! Has empezar de volta?

O XENERAL LASCY

Adiante, puxemos vigorosamente, saltemos o foxo! A vitoria é nosa!

PAI UBÚ

Paréceche? Até agora sinto na miña fronte máis croques ca loureiros.

CABALEIROS RUSOS

Bravo! Paso ao Tsar!

Chega o Tsar acompañado de Bordadura disfrazado.

UN POLONÉS

Ah, Señor, Sálvese quen poida, velaí o Tsar!

OUTRO

Ai, meu Deus! Está a saltar foxo!

OUTRO

Pif! Paf! Deixou catro estomballados, ese animalote do tenente!

BORDADURA

Ei, vosoutros! Non acabastes aínda? Toma, Xoán Sobiesky, velaí o teu merecido!

(Malla nel) Agora, a por outros!

Fai unha matanza de poloneses.

PAI UBÚ

Adiante, meus amigos. Pillade ese esfameado! Facede compota cos moscovitas! A

vitoria é nosa. Viva a Aguia Vermella!

TODOS

Adiante! Bravo! Pola perna de Cristo! Pillade o animalote!

BORDADURA

Por san Xurxo, caín!

PAI UBÚ (recoñecéndoo)

Ah, es ti, Bordadura! Ah, meu amigo! Estamos ben ledos, nós e a compañía toda,

por te atoparmos de novo. Voute facer cocer a lume lento. Señores das Finanzas,

prendan lume. Oh! Ah! Oh! Morrín. Polo menos foi un canonazo, o que acabo de

recibir. Ai, meu Deus, perdoade os meus pecados. Foi un canonazo, si.

BORDADURA

Foi un pistoletazo de pólvora.

PAI UBÚ

Ai, chúfaste de min! Aínda! Para o saccco!

Bótase riba del e ráchao.

O XENERAL LASCY

Pai Ubú, avanzamos por todas partes.

PAI UBÚ

Xa o vexo, non podo máis, coséronme a patadas. Quixérame sentar no chan. Ai, a

miña botella!

XENERAL LASCY

Ide coller a do Tsar, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Vou correndiño! Vamos! Sabre para merdra, fai o teu cometido, e ti, gancho para

finanzas, non quedes atrás. Que o bastón para física traballe con xenerosa

emulación e comparta co garabulliño o honor de exterminar, baleirar e explotar o

emperador moscovita. Adiante, noso señor cabalo para finanzas!

Lánzase sobre o Tsar

UN OFICIAL RUSO

En garda, Maxestade!

PAI UBÚ

Toma ti! Oh! Ai! Ah! Abonda xa, eh? Ah, señor, perdón, deixádeme tranquilo! Oh,

non o fixen a mantenta!

Escapa. O Tsar perségueo.

PAI UBÚ

Virxe Santísima, este enrabiado estame a perseguir! Que fixen eu, gran Deus! Ah,

aínda hai que saltar o foxo. Ai, síntoo a el atrás miña e o foxo dediante! Coraxe,

pechemos os ollos!

Salta o foxo. O Tsar cai nel.

O TSAR

Ben, estou dentro!

POLONESES

Bravo! Caíu o Tsar!

PAI UBÚ

Ah, apenas me atrevo a volverme! Está dentro. Ah, estalle ben, e mallan nel! Vamos,

poloneses, bourade rexamente, ten un bo lombo, o miserábel! Eu non me atrevo a

miralo! E mais a nosa predición realizouse enteiramente, o bastón para física fixo

maravillas e ninguén dubida de que eu non o había matar completamente se non

tivese aparecido un inexplicábel terror combatendo e anulando en nós os efectos

da nosa coraxe . Mais tivemos ao socato que virar as costas e só debimos a nosa

salvación á nosa habilidade no cabalgar e mais á solidez das patas do noso cabalo

para finanzas, de rapidez só igualada pola súa solidez e de axilidade que constitúe

a súa celebridade, e mais tamén á profundidade do foxo que se atopou moi a conto

baixo os pasos do inimigo de nós, o aquí presente Mestre das Fynanzas. Todo isto é

ben bonito, mais ninguén está a me escoitar. Vamos, ben isto comeza de volta!

Os dragóns rusos dan unha carga e liberan o tsar.

O XENERAL LASCY

Esta vez é a desbandada.

PAI UBÚ

Ah, velaí a ocasión de lles dar sebo ás canelas. Veña logo, señores poloneses,

adiante! Ou mellor dito, atrás!

POLONESES

Sálvese quen poida

PAI UBÚ

Vamos, en marcha! Que chea de xente, que fuxida, que multitude! Como me darei

zafado deste revoltallo? (Rempúxano) Ei, ti, ten conta, ou vas experimentar o

fervente valor do Mestre das Fynanzas! Ah, marchou! Lisquemos axiña

entrementes que Lascy non nos ve.

Sai, despois vese pasar o Tsar e o exército ruso perseguindo os poloneses.

ESCENA 5

Unha cova en Lituania. Neva.

Pai Ubú, Pía, Cotica.

PAI UBÚ

Ah, tempo de can! Xea que fende as pedras e a persoa do Mestre das Finanzas se

atopa moi estragada por isto.

PÍA

Hon! Señor Ubú. Estades reposto do voso terror e da vosa fuxida?

PAI UBÚ

Estou. Xa non teño medo pero aínda teño fuxida.

COTICA (a parte)

Que corricho!

PAI UBÚ

Ei, don Cotica, como vos vai a vosa onella?

COTICA

Seor, todo o ben que pode ir indo moi mal. A conseicoencia do coal o chumbo

debrúzaa contra o chan e non din extraído a bala.

PAI UBÚ

Vaites, estache ben! Tamén ti querías sempre zoupar nos demáis. Eu despreguéi o

máis grande valor e, sen me expoñer, exterminei catro inimigos coa miña propia

man, sen contar os que xa estaban mortos e nós rematamos.

COTICA

Sabedes vós, Pía, que foi do pequeno Rensky?

PÍA

Recibiu unha bala na cabeza.

PAI UBÚ

Do mesmo xeito que a mapoula e o mexacán na flor da mocidade son segados pola

despiadada segadeira do despiadado segador que sega despiadadamente a súa

despida chola, do mesmo xeito o pequeno Renski fixo como a mapoula, bateuse

moi ben, von todo, mais tamén había rusos de máis.

PIA E COTICA

Hon, seor!

UN ECO

Rrrrron!

PÍA

O que é iso? Armémonos coas nosas fullas.

PAI UBÚ

Ah, non! Madia leva, aposto que che son rusos aínda! Xa estou farto! E mais é ben

doado, se me pillan mítoios nu saco.

ESCENA 6

Os mesmos. Entra un oso.

COTICA

Hon, Seor da Finanzas!

PAI UBÚ

Oh, vaites! Mirade para o cadeliño. É boíño, abofé.

PÍA

Tede coidado! Ah, que oso tan enorme: os meus cartuchos!

PAI UBÚ

Un oso! Ah, que animal tan atroz! Oh! Pobre home, papoume xa. Que Deus me

ampare. E ven cara a min. Non, foi a Cotica a quen pillou. Ah, respiro!

O oso bótase enriba de Cotica. Pía atácao a coiteladas. Ubú refúxiase sobre dun

penedo.

COTICA

A min, Pía, a min! Socorro, seor Ubú!

PAI UBÚ

Ca! Záfate, meu amigo! Polo momento nós estamos a rezar o noso Pater Noster. A

cada quen lle chega a súa vez de que o coman.

PÍA

Xa o teño, xa o teño!

COTICA

Dálle, meu amigo, xa comeza a me ceibar.

PAI UBÚ

Santificetur nomen tuum.

COTICA

Ruín covarde!

PÍA

Ai! Traboume! Oh, Señor, salvádenos, morrín.

PAI UBÚ

Fiat voluntas tua!

COTICA

Ah, logrei ferilo!

PÍA

Bravo, estase desangrando!

No medio dos berros dos palotinos, o oso ouvea de dor e Ubú continúa moumeando.

COTICA

Agárrao forte mentres eu pillo o meu puñetazo explosivo.

PAI UBÚ

Panem nostrum quotidianum da nobis hodie

PÍA

Telo xa? Non podo máis.

PAI UBÚ

Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.

COTICA

Ah, xa o teño!

Retumba unha explosión e o oso cai morto.

PÍA E COTICA

Vitoria!

PAI UBÚ

Sed libera nos a malo. Amen. Está morto de a feito, por fin? Podo baixar do meu

penedo?

PÍA (con desprezo)

Todo canto queirades.

PAI UBÚ (baixando)

Podédesvos gabar de que se estades aínda vivos e se pisades a neve de Lituania,

debédelo á virtude magnánima do Mestre das Finanzas, que se esforzou,

escadrillou e esganizou recitando padrenosos para a vosa salvación e que manexou

con tanta coraxe a espada espiritual da plegaria coma vós manexastes con

habilidade a terreal, o puñetazo explosivo do aquí presente palotino Cotica. Temos

mesmo levado máis lonxe a nosa entrega pois que non temos dubidado en

subirmos enriba dun penedo ben alto para que as nosas plegarias tarden menos en

chegar ao ceo.

PÍA

Porco testán!

PAI UBÚ

Velaquí un animal grandísimo. Grazas a min tedes para cear. Que bandullazo, meus

señores! Os gregos teríanse atopado nel máis a xeito ca no cabalo de madeira, e

faltou ben pouquiño, meus queridos amigos para podermos ir comprobar cos

nosos propios ollos a súa capacidade interior.

PÍA

Morro coa fame. Que comer?

COTICA

O oso!

PAI UBÚ

Ei, meus pobriños, idelo comer crú? Non temos nada para facer lume.

PÍA

Seica non temos o chisqueiro do fusil?

PAI UBÚ

E mais é certo. E paréceme tamén que non lonxe de aquí hai unha carballeiriña

onde ten que haber pólas secas. Vai apañar algunhas, don Cotica.

Cotica afástase a través da neve.

PILA

E agora, Señoría, ide despezar o oso.

PAI UBÚ

Ai, non! Se cadra non está morto. Vai ti que xa estás medio comesto e mordido por

todas partes. Acaiche de todo ese papel. Eu vou prender lume agardando que el

traia leña.

Pía comeza a despezar o oso.

PAI UBÚ

Ei, ten conta! Moveuse.

PÍA

Non, Maxestade, xa está frííño de todo.

PAI UBÚ

Éche boa mágoa, mellor fora telo comido quentiño. Isto vaille provocar unha

indixestión ao Mestre das Finanzas.

PÍA (a parte)

Dá noxo. (Alto) Axudade un pouco, señor Ubú, non dou feito o choio todo.

PAI UBÚ

Non, eu non quero facer nada! Estou canso, claro!

COTICA (volvendo)

Que de neve, meus amigos, diríase que estamos en Castela ou no Polo Norte. A

noite comeza a caír. De aquí a unha hora xa estará escuro. Apuremos para vermos

algo aínda.

PAI UBÚ

Si, escoitaches, Pía? Apura. Apurade os dous. Poñede o animal nun espeto e asádeo,

eu teño fame!

PÍA

Ai, ho, isto xa é forte de máis! Terás que traballar, ou senón non has levar nada,

oiches, comellón?

PAI UBÚ

Ai, a min éme igual, a min sábeme tanto crú! Os que estades pillados sodes vós. A

máis, eu teño sono.

PÍA

Que lle queredes, Pía? Fagamos, logo, a cea nos os dous. El non ha levar nada. Velaí.

Ou podémoslle dar a osamenta.

COTICA

Está ben. Ah, velaí laprear o lume.

PAI UBÚ

Oh, está ben iso, agora fai caloriño! Mais estou vendo rusos por todas partes. Que

fuxida, gran Deus! Ah!

Cae durmido.

COTICA

Gustaría de saber se o que dicía Renski é certo, se a Nai Ubú foi verdadeiramente

destronada. Non sería imposíbel.

PÍA

Acabemos de facer a cea.

COTICA

Non, temos que falar de cousas máis importantes. Penso que sería ben informarnos

da veracidade desas noticias.

PÍA

É certo; debemos abandonar o Pai Ubú ou quedarmos con el?

COTICA

A noite trai consello. Imos durmir e xa veremos mañán o que cómpre facer.

PÍA

Non, é mellor aproveitarmos a noite para marchar.

COTICA

Imos, logo.

Marchan.

ESCENA 7

Ubú fala durmindo

PAI UBÚ

Ah, don Dragón ruso, tede coidado, non tiredes cara a aquí, que hai xente. Ah, velaí

Bordadura! Que malo é, semella un oso. E Amolao ven contra min! O oso! O oso! Ai,

agora caíu! Que duro está, gran Deus! Eu non quero facer nada! Vaite, Amolao!

Oíches, galopín? Velaí Rensky, agora, e mais o Tsar. Ai, van mallar en min! E a

Ubúa! Onde pillaches todo ese ouro? Pilláchesme o meu ouro, miserábel, fuches

escarabellar na miña tumba, que está na catedral de Varsovia, perto da Lúa. Eu

estou morto dende hai moito tempo, foi Amolao quen me matou e estou soterrado

en Varsovia perto de Ladislao o Grande, e mais tamén en Cracovia perto de Xoán

Sexismundo, e mais tamén en Thorn na casamata con Bordadura! Velo aí está de

novo. Vaite dunha vez, oso maldito. Asemellas a Bordadura. Oíches, besta de

Satanás? Non, non oe nada, os porcazotes cortáronlle as onellas. Esmiolái, mattái,

cortái as onellas, arrincái a finanza e bebéi ata morrerdes. É a vida dos porcazotes,

é a felicidade do Mestre das Finanzas.

Cala e durme.

ACTO V

ESCENA 1

É noite. O Pai Ubú durme. Entra a Nai Ubú sen velo. A escuridade é completa.

NAI UBÚ

Por fin teño un abeiro. Aquí estou soa, non é unha mágoa, mais que carreira tan

desenfreada! Atraversar toda Polonia en catro días! Caíronme ao tempo todas as

desgrazas. Ao que marchou ese gran testán vou á cripta enriquecerme. De alí a un

pouquiño houben ser dilapidade por Amolao e eses enrabiados. Perdo o meu

cabaleiro, o palotino Xiron, que estaba tan namorado dos meus atractivos que se

extasiaba cando me vía, e mesmo, segundo me aseguraron, cando non me vía, o que

é o colmo do agarimo. Deixaríase cortar en dous por min, o pobre do rapaz . A

proba é que Amolao cortouno en catro. Pif, paf, pan! Ai, penso que morro. Entón,

despois emprendo a fuxida perseguida pola multitude enfurecida. Deixo o palacio,

chego ao Vístula e todas as pontes estaban vixiadas. Paso o río a nado esperando

así cansar os meus perseguidores. Por todos os lados a nobreza se xunta e me

persegue. Estou a piques de perecer mil veces, afogada por un cerco de poloneses

resoltos a me perderen. Finalmente enganei o seu furor e, despois de catro días de

carreiras pola neve do que foi o meu reino, chego a me refuxiar aquí. Nestes catro

días nin comín nin bebín. Amolao víñame apertando… Por fin estou a salvo agora.

Ai, estou morta de fatiga e de frío. Mais gustaríame ben saber o que foi do meu

gordo polichinela, quero dicir do meu moi respectábel esposo. Collido lle teño

algunha finanza. Roubado lle teño algúns rixdais. Pillado lle teño algunhas talladas.

E o seu cabalo para as finanzas a morrer coa fame. Non vía a miúdo avea, o pobre

diaño! Ai, que chufa máis boa! Mais… malpocada!. . perdín o meu tesouro! Está en

Varsovia, que vaia buscalo quen queira.

PAI UBÚ (comezando a acordar)

Pillade a Nai Ubú, cortade as onellas!

NAI UBÚ

Ai, meu Deus! Onde estou? Perdo a cabeza. Ai, non, Señor!

Grazas a Deus que entrevín

o señor Pai Ubú a durmir cabo de min.

Voume poñer garimosa. E logo, meu gordecho, durmiches ben?

PAI UBÚ

Moi mal! Estábache ben duro o tal oso!

Combate dos voracios contra os correacios, mais os voracios comeron e devoraron

completamente os correacios, como habedes ver cando sexa día, oídes, nobres

palotinos?

NAI UBÚ

Que esbardalla este? Aínda está máis parvo que cando marchou. A quen lle fala?

PAI UBÚ

Cotica, Pía, respondédeme, saco para merdra! Onde é que estades? Ai, teño medo! E

mais alguén falou. Non foi o oso, supoño eu. Merdra! Onde van os meus mistos? Ai,

perdinos na batalla!

NAI UBÚ (a parte)

Aproveitemos a situación e a noite, simulemos unha aparición sobrenatural e

fagámoslle prometer o perdón para as nosas furtadelas.

PAI UBÚ

Mais, san Antón me valla, están a falar! Pola perna de Cristo! Que me aforquen!

NAI UBÚ (pondo voz grosa)

Si, señor Ubú, claro que falan, e a trompeta do arcanxo que ten que tirar os mortos

de entre a cinza e a poeira final non había falar doutro xeito! Escoitade esta voz

severa. É a de san Gabriel, que non pode senón dar bos consellos.

PAI UBÚ

Ai, si, claro!

NAI UBÚ

Non me interrompades ou calo e a vosa chechosca vai ir aviada!

PAI UBÚ

Ai, a miña chedrolla! Xa calo e non digo máis nada. Seguide, señora Aparición!

NAI UBÚ

Diciamos, señor Ubú, que erades un gordecho!

PAI UBÚ

Moi gordo, efectivamente, tedes razón.

NAI UBÚ

Calade, polo cravos de Cristo!

PAI UBÚ

Ei, os anxos non xuran!

NAI UBÚ (a parte)

Merdra! (Seguindo) Estades casado, señor Ubú?

PAI UBÚ

Estou. Coa lurpia máis grande!

NAI UBÚ

Queredes dicir que é unha muller encantadora.

PAI UBÚ

Un horror. Ten poutas por todos os lados, non se sabe por onde collela.

NAI UBÚ

Hai que collela polas boas, Maxestade, e se a colledes así, habedes ver como ela é

cando menos igual á Venus do Campidoglio.

PAI UBÚ

Quen ten un can con piollos?

PAI UBÚ

Non estades a escoitar, señor Ubú, prestádenos máis atención. ( A parte)

Apuremos, que o día vai abrir. Señor Ubú, a vosa muller é adorábel e deliciosa, non

ten un defecto ningún.

PAI UBÚ

Enganádesvos, non hai defecto ningún que non teña.

NAI UBÚ

Calade xa! A vosa muller non vos é infiel!

PAI UBÚ

Gustaríame ben ver quen podería namorarse dela. É unha harpía!

NAI UBÚ

Non se dá á bebida!

PAI UBÚ

Dende que eu collín a chave da adega. Antes, ás sete da mañán xa estaba ela chea.

Perfumábase con augardente. Agora que se perfuma con xirasol non cheira moito

máis mal. Tanto me ten. Pero agora só eu estou cheo!

NAI UBÚ

Personaxe estúpido! A vosa muller non colle o voso ouro.

PAI UBÚ

Non, que divertido!

NAI UBÚ

Non vos sisa un pataco!

PAI UBÚ

Testemuña o noso nobre e infortunado señor cabalo para Fynanzas, que ao non

recibir mantenza dende hai tres meses, tivo que botar a campaña enteira

arrastrado pola bridaao través de Ucrania. Así morreu no empeño, o pobre do

animal!

NAI UBÚ

Todo isto son mentiras, a vosa muller é un modelo e vós sodes un monstro!

PAI UBÚ

Todo isto son verdades, a miña muller é unha trampona e vós sodes unha trosma!

NAI UBÚ

Andade con tino, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Ah, é certo! Esquecíame con quen estaba a falar. Non, non dixen iso!

NAI UBÚ

Vós matastes a Wenceslao.

PAI UBÚ

Non foi culpa miña, claro. Foi a Nai Ubú quen o quixo.

NAI UBÚ

Vós fixestes morrer a Boleslao e Ladislao.

PAI UBÚ

Peor para eles! Queríanme zoupar!

NAI UBÚ

Non mantivestes a vosa promesa a Bordadura e máis tarde matástelo.

PAI UBÚ

Prefiro ser eu e non el quen reine en Lituania. Polo momento non é nin un nin

outro. Vedes logo que eu non fun.

NAI UBÚ

Non tedes máis ca unha maneira de vos facer perdoar as vosas falcatrúas todas.

PAI UBÚ

Cal? Estou totalmente disposto a me facer un santiño, quero ser bispo e ver o meu

nome no calendario.

NAI UBÚ

Hai que perdoar a Nai Ubú por ter sisado uns poucos cartos.

PAI UBÚ

Pois velaí! Heina perdoar cando ela me teña devolto todo, cando ela teña levado

unha malleira e cando ela teña resucitado o meu cabalo para finanzas.

NAI UBÚ

Este toleou polo seu cabalo! Ai, estou perdida, o día está abrindo!

PAI UBÚ

Mais ao cabo estou contento por saber agora con certeza que a miña querida

esposa me roubaba. Agora seino de fonte segura. Omnis a Deo scientia, o que quere

dicir: Omnis toda, a Deo ciencia, e scientia ven de Deus. Velaí a explicación do

fenómeno. Mais a señora Aparición non di máis nada. E eu sen lle poder ofrecer

algo con que se poida reconfortar. O que ela dícía era moi divertido. Vaites, xa é

día! Ah, Señor, polo meu cabalo para finanzas, é a Nai Ubú!

NAI UBÚ (desvergoñadamente)

Non é certo, vouvos excomungar.

PAI UBÚ

Ah, prea!

NAI UBÚ

Que sacrilexio!

PAI UBÚ

Ah, isto é forte de máis. Ben vexo que es ti, lurpia parva! Por que diaño estás aquí?

NAI UBÚ

Xirón morreu e os poloneses expulsáronme.

PAI UBÚ

E a min foron os rusos os que me expulsaron: as persoas intelixentes sempre se

volven xuntar.

NAI UBÚ

Di máis ben que unha persoa intelixente volveuse xuntar cun burricán!

PAI UBÚ

Ai, si, eh? Pois agora vaise xuntar cun palmípedo.

Bótalle o oso.

NAI UBÚ (caíndo esmagada baixo o peso do oso)

Ai, santo Deus! Que horror! Ai, morro! Afogo! Estame trabando! Estame papando!

Estame dixerindo!

PAI UBÚ

Está morto, paspana! Ai, e mais se cadra non o está. Ai, Señor, non está morto!

Lisquemos! (Subindo de novo enriba do penedo) Pater noster qui es…

NAI UBÚ (ceibándose)

Vaites! Onde se meteu?

PAI UBÚ

Ai, Señor! Velaí está aínda! Creatura parva! Non ha xeito de se desfacer dela! Está

morto ese oso, ou?

NAI UBÚ

Si, burricán! Estache friíño de todo. Como é que chegou aquí?

PAI UBÚ (confuso)

Non sei. Ah, seino, si! Quixo comer a Pía e a Cotica e eu mateino dun golpe de Pater

Noster.

NAI UBÚ

Pía, Cotica, Pater Noster. Que zarapallada é esa? Pola miña finanza, toleou!

PAI UBÚ

É totalmente certo o que che eu digo! E ti, pola miña chechosca, ti es idiota!

NAI UBÚ

Cóntame a túa campaña, Pai Ubú.

PAI UBÚ

Non, Virxe Santísima, é longo de máis! Todo o que sei é que malia a miña

indiscutíbel valentía todo o mundo me bateu.

NAI UBÚ

Como? Mesmo os poloneses?

PAI UBÚ

Eles gritaban: “Viva Wenceslao e Amolao!”. Ben pensei que me ían esmendrellar,

tirado por catro cabalos. Que enrabiados! E mais mataron a Rensky!

NAI UBÚ

Tanto me ten! Sabes que Amolao matou ao palotino Xirón?

PAI UBÚ

Tanto me ten! E tamén mataron ao palotino Lascy!

NAI UBÚ

Tanto me ten!

PAI UBÚ

Oh, abonda, eh? Ven aquí, prea! Ponte de xeonllos diante do teu amo (rempúxaa e

guíndaa de xeonllos), vas sufrir o derradeiro suplicio .

NAI UBÚ

Ho, ho, señor Ubú!

PAI UBÚ

Oh! Oh! Oh! Acabaches xa? Agora comezo eu: torsión do nariz, arrincamento dos

cabelos, penetración do garabulliño nas orellas, extracción dos miolos polos talóns,

laceración do posterior, supresión parcial ou mesmo total da médula espiñal (a

ver se así polo menos lle quitase as espiñas do carácter), sen esquecer a apertura

da vexiga natatoria e finalmente a gran decapitación renovada de san Xoán

Bautista, todo tirado das Sagradísimas Escrituras, tanto do Antigo como do Novo

Testamento, ordeado, corrixido e perfeizoado polo aquí presente Mestre das

Finanzas! Paréceche, pasmona? (Ráchaa)

NAI UBÚ

Piedade, señor Ubú!

Forte ruído á entrada da cova.

ESCENA 2

Os mesmos. Amolao lanzándose na cova cos seus soldados.

AMOLAO

Adiante, meus amigos! Viva Polonia!

PAI UBÚ

Ei, ei, agarda un pouquiño señor Poloñento! Agarda a que eu acabe coa miña

metade!

AMOLAO (Baténdolle)

Ten, covarde, ruín legrumán, cadrumán, musulmán!

PAI UBÚ

Ten, poloñento, borrachento, rabuxento, sarxento, elemento, fedorento, laceirento,

concilio de Trento, golfo de Tarento, roxo coma un pemento!

NAI UBÚ (baténdolle tamén)

Ten, capón, porcón, felón, histrión, bribón, bascullón, polacón!

Os soldados lánzanse enriba dos Ubs que se defenden o mellor que poden.

PAI UBÚ

Deuses, cantos reforzos!

NAI UBÚ

Temos pés, señores poloneses!

PAI UBÚ

Pola miña candea verde! Á fin da fin vai dar isto fin? Outro máis! Se tivese aquí o

meu cabalo para fynanzas!

AMOLAO

Zoupade! Seguide zoupando!

VOCES FÓRA

Viva o Pai Ubeiro, o noso gran financeiro!

PAI UBÚ

Ah, velos aí! Bravo! Velaí os Paiubús. Adiante, vide. Necesitámosvos, señores das

Finanzas!

Entran os palotinos, que se lanzan na liorta.

COTICIA

Á porta, poloneses!

PÍA

Hon! Vémonos de volta, seor das da Finanzas! Adiante, empuxade vigorosamente,

chegade á porta! Unha vez fóra non haberá máis que liscar.

PAI UBÚ

Ai, si, iso é a miña especialidade! Ai, como zoupa!

AMOLAO

Deus! Estou ferido.

ESTANISLAO LECZINSKI

Non é nada, Maxestade.

AMOLAO

Non estou atordoado, unicamente.

XOÁN SOBIESKI

Zoupade, seguide a zoupar, que os moi loubáns están chegando á porta.

COTICA

Xa estamos perto, seguide á xente. A conseicoencia do coal, eu vexo o ceo.

PAI UBÚ

Ai, esforrícome polos calzóns. Adiante, cornachedrolla! Mattái, sangrái, esfolái e

exterminái, corna de Ubú! Ah, xa queda menos!

COTICA

Xa só hai dous a gardar a porta.

PAI UBÚ (mallando neles a golpes de oso)

Un e dous! Uf, xa estou fóra! Lisquémonos! Os demáis seguide, e axiña!

ESCENA 3

A escena representa a provincia de Livonia cuberta de neve. Os Ubs e seu séquito

fuxindo.

PAI UBÚ

Ah, coido que renunciaron a nos pillar!

NAI UbÚ

Si, Amolao foi facer que o coroasen.

PAI UBÚ

Non lla envexo eu, a súa coroa.

NAI UBÚ

Tes ben razón, Pai Ubú.

Desaparecen ao lonxe.

ESCENA 4

A ponte dun navío que navega á bolina polo Báltico.

Enriba da ponte o Pai Ubú e toda a súa tropa.

O COMANDANTE

Ah, que brisa tan boa!

PAI UBÚ

É un feito que estamos largando cunha rapidez que constitúe un prodixio.

Debemos estar facendo polo menos un millón de nós por hora, e o mellor destes

nós é que unha vez feitos non se desfan. É certo que imos vento en popa.

PÍA

Que triste imbécil.

Prodúcese unha ventolada, o navío escora e o mar branquea coa escuma.

PAI UBÚ

Oh! Ah! Meu Deus! Naufragamos! Vai todo torto, vaise afundir o teu barco.

O CAPITÁN

Todos a sotavento! Cinxide a mesana!

PAI UBÚ

Ai, iso si que non! Era boa! Non vos poñer todos da mesma banda. É unha

imprudencia. E supoñede que o vento viñese cambiar de lado: todo o mundo iría

para o fondo do mar e o peixes hannos comer.

O COMANDANTE

Non arribedes, pairade todo o que poidades!

PAI UBÚ

Si! Si! Arribade. Eu teño presa. Arriba, logo, escoitádesme? É culpa túa, animalote

de capitán, se non estamos xa de arribada. Xa debiamos estar arriba. Oh, oh, voume

ter que poñer eu ao mando! Listos para virar! Vira de bordo! Botade o rizón. Virade

ao vento de proa, virade ao vento de popa. Izade as velas, arriade as velas. Temón

arriba, temón abaixo, temón á banda. Vedes o ben que vai? Vide en través da vaga e

todo vai ser perfecto.

Esmendréllanse todos, a brisa aumenta.

O COMANDANTE

Tirade do gran foque, rizade as gavias!

PAI UBÚ

Non está mal, iso, mesmo está ben. Escoitastes, señora Tripulación? Tirade de san

Roque e rezade con labia.

Algúns morren coa risa. Embarca unha vaga.

PAI UBÚ

Oh, que diluvio! Este é o resultado das maniobras que acabamos de ordenar.

NAI UBÚ E PÍA

Deliciosa cousa, a navegación!

Embarca unha segunda vaga.

PÍA (inundado)

Desconfiade de Satanás e das súas pompas.

PAI UBÚ

Don rapaz, traédenos de beber.

Séntanse todos a beber.

NAI UBÚ

Ah, que ledicia poder ver axiña de novo a doce Francia, os nosos vellos amigos e o

castelo de Mondragón!

PAI UBÚ

Axiña habemos estar alá. Agora mesmiño pasamos baixo o castelo de Elsinor.

PíA

Síntome de novo revigorado coa idea de ver de novo a miña querida España.

COTICA

Si, e habemos deixar pampos aos nosos compatriotas co relato das nosas aventuras

tan maravillosas.

PAI UBÚ

Oh, si claro! E eu heime facer nomear Mestre das Finanzas en París.

NAI UBÚ

Iso é! Ah, que sacudidura!

COTICA

Non é nada, acabamos de dobrar a punta de Elsinor.

PÍA

E agora, o noso navío lánzase a toda velocidade por riba das sombrías vagas do

mar do Norte.

PAI UBÚ

Mar bravo e inhóspito que baña o país chamado Xermania, asi denominado por

levaren os seus habitantes todos o nome de Xermán.

NAI UBÚ

Velaí o que eu chamo erudición. Dis que ese país é moi fermoso.

PAI UBÚ

Ah, meus señores! Por fermoso que sexa non val o que Polonia. Se non existise

Polonia non existirían os poloneses!